Category: Uroloji lüğət

Sfinkter (musculus sphincter) boşluqlu orqanı və ya hər hansı bir dəliyi sıxan sirkulyar əzələyə deyilir.

Məsələn, sidik kisəsinin sfinkteri sidik kisəsi əzələ qişasının orta qatının qalınlaşması ilə formalaşır və sidiyin çıxışını kontrol edir.

Anastomoz, tibbi termin olaraq iki boşluqlu orqan (damar, bağırsaq, sidik kanalı və s.) arasında süni və ya təbii şəkildə yaradılmış birləşmə deməkdir.

Cərrahiyyədə bu, adətən bir hissəsi kəsilmiş orqanın uclarının yenidən bir-birinə tikilərək keçiriciliyin bərpa edilməsidir.

“Uro” yunan mənşəli ouron sözündən gəlir və sidik deməkdir. “Stoma” isə ağız və ya dəlik mənasına gəlir.

Urostoma sidiyin bədəndən xaric edilməsini təmin etmək üçün əməliyyatla, süni şəkildə yaradılan xaricə açılan bir boşluq və ya bir dəlikdir.

Burada məqsəd orqanizmin itirdiyi funksiyanı (sidik ifrazını) əməliyyatla bərpa etməkdir.

Plasebo effekti xarici görünüşü və dadı dərmanı xatırladan, amma dərman olmayan bir maddəni (plasebonu) qəbul edərkən orqanizmdə müalicə effekti əldə olunmasına deyilir.

Multiparametrik MRT bir orqanın, xüsusən də prostat vəzin daha detallı və funksional məlumatlarını əldə etmək üçün bir neçə ayrı MRT texnikasını birləşdirən qabaqcıl bir görüntüləmə metodudur.

Multiparametrik MRT ilə toxumanın quruluşu, hüceyrə sıxlığını və qan təchizatı analiz edilir. Nəticədə daha dəqiq diaqnostika ilə orqanda xərçəng varsa, yerini müəyyənləşdirmək mümkün olur və biopsiyaların qarşısını almaq olur.

PI-RADS (Prostate Imaging – Reporting and Data System) prostat xərçəngi ehtimalını qiymətləndirmək üçün Multiparametrik MRT ilə istifadə edilən standartlaşdırılmış təsnifat sistemidir:

PI-RADS 1 – Çox aşağı risk
PI-RADS 2 – Aşağı risk
PI-RADS 3 – Orta risk
PI-RADS 4 – Yüksək risk
PI-RADS 5 – Çok yüksək risk

Bel nahiyəsinə döyəclədikdə böyrəkdə ağrının meydana gəlməsi Pasternatski simptomu adlanır.

Pielonefrit, böyrək daşı xəstəliyi, hidronefroz, paranefrit zamanı Pasternatski simptomu müsbət olur.

Fiziologiya yunanca fizis (təbiət) və loqos (bilik) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, orqanizmin normal şəkildə necə işlədiyini öyrənən elmdir. Fizioloji sözü isə, orqanizmin fəaliyyətinin normalar daxilində, təbii olduğu mənasına gəlir.

Patologiya yunanca pafos (əzab, ağrı, xəstəlik) və loqos – (bilik) sözündən yaranıb, xəstəliklərin səbəbi, inkişafı və təsirini öyrənən elmdir. Patoloji sözü isə, funksiyaların pozulması, normadan kənarlaşma və xəstəlik mənasına gəlir.

Risk faktoru hər hansı bir xəstəliyin bilavasitə səbəbi olmasa da, onun yaranma ehtimalını artıran faktorların ümumi adıdır. Adətən bioloji, ekoloji və sosial risk faktorlarına ayrılır.

Məsələn, siqaret çəkmək sidik kisəsi xərçəngi üçün risk faktoru sayılır.

Onkoloji xəstəlik şübhəsi zamanı diaqnozu təsdiqləmək üçün orqandan biopsiya ilə nümunə materal götürülür. Bu material bioptat adlanır. Məsələn, prostat vəzin xərçəng xəstəliyindən şübhələndikdə hər tərəfdən 6 (toplam 12) bioptat götürməlidir. Xərçəng diaqnozu bioptatın patoloji müayinəsi nəticəsində təsdiqlənir.