Laparoskop endoskopik alətdir. Onun köməkliyi ilə qarını yarmadan, kiçik bir dəlikdən keçərək qarın boşluğu orqanlarını vizual olaraq görüntüləmək, müayinə etmək mümkündür. Bu müayinəyə laparaskopiya (həmçinin abdominoskopiya və ya peritoneskopiya) deyilir. Laparoskopik əməliyyat isə, qarın boşluğu orqanlarının laparoskop köməyi ilə minimal invaziv cərrahiyyəsinə deyilir.
Category: Uroloji lüğət
-
feoxromositoma
Feoxromositoma böyrəküstü vəzində görülən törəmələrdən biridir.
Feoxromositoma xoşxassəli bir törəmədir.
Bu törəmənin qan sisteminə ifraz etdiyi elementlərə görə xəstələrdə təzyiq ani şəkildə qalxıb düşə bilir.
Feoxromositoma laborator analizlərlə təyin olunur.
-
adrenalektomiya
Adrenalektomiya bir və ya hər iki böyrəküstü vəzinin cərrahi üsulla çıxarılması əməliyyatıdır.
Adrenalektomiya əməliyyatı qapalı və ya açıq üsulla edilə bilər.
Adətən böyrəküstü vəzi şiş xəstəlikləri zamanı adrenalektomiya əməliyyatı icra olunur.
-
aktiv müşahidə
Aktiv müşahidə erkən mərhələdəki xəstəliklərdə (məs., aşağı riskli prostat xərçəngi) dərhal cərrahiyyə və ya şüa terapiyasına başlamaq əvəzinə, mütəmadi analiz (PSA, MRT, USM, biopsiya) və müayinələrlə xəstəliyi yaxından izləmə strategiyasıdır. Məqsəd yan təsirləri azaltmaq və həyat keyfiyyətini qorumaqdır; riskin artması müşahidə olunarsa, dərhal aktiv müalicəyə keçilir.
Bu, təsadüfi “gözlə və gör” yanaşmasından fərqli olaraq, ciddi cədvəl əsasında aparılan planlı nəzarətdir.
-
nefrostoma
“Nefro” – böyrək, “stoma” isə ağız və ya dəlik mənasına gəlir.
Xüsusilə də hidronefroz zamanı ifraz olunan sidiyin bədəndən xaric edilməsi üçün xəstənin böyrəyinə qoyulan, sintetik materialdan hazırlanmış boruya nefrostoma deyilir.
Urostomadan fərqli olaraq nefrostoma sidik kisəsinə yox, birbaşa bədəndən xaricə açılır.
-
hematuriya
Hematuriya sidikdə qanın və ya eritrositlərin olmasına deyilir.
Normalda sidikdə eritrosit olmamalıdır. Amma əgər varsa, eritrositlərin dəyişmiş və ya dəyişməmiş olmasına görə səbəbin yuxarı sidik yollarından (böyrək, sidik axarı), yoxsa aşağı sidik yollarından (sidik kisəsi, prostat vəzi, sidik kanalı) qaynaqlandığı haqqında danışmaq olar.
-
anuriya
Anuriya (yunanca “an” inkar bildirir, “uron” isə “sidik” deməkdir) sidik kisəsinə sidiyin daxil olmaması və ya sutka ərzində 50 ml-dən az daxil olmasına deyilir.
İnkişaf mexanizminə görə anuriya böyrəkdənkənar, böyrəklə bağlı və sidik yollarının mexaniki tutulması ilə əlaqədar olur.
Anuriya zamanı təcili tədbirlər görülməsi tələb olunur.
-
sfinkter
Sfinkter (musculus sphincter) boşluqlu orqanı və ya hər hansı bir dəliyi sıxan sirkulyar əzələyə deyilir.
Məsələn, sidik kisəsinin sfinkteri sidik kisəsi əzələ qişasının orta qatının qalınlaşması ilə formalaşır və sidiyin çıxışını kontrol edir.
-
anastomoz
Anastomoz, tibbi termin olaraq iki boşluqlu orqan (damar, bağırsaq, sidik kanalı və s.) arasında süni və ya təbii şəkildə yaradılmış birləşmə deməkdir.
Cərrahiyyədə bu, adətən bir hissəsi kəsilmiş orqanın uclarının yenidən bir-birinə tikilərək keçiriciliyin bərpa edilməsidir.
-
urostoma
“Uro” yunan mənşəli ouron sözündən gəlir və sidik deməkdir. “Stoma” isə ağız və ya dəlik mənasına gəlir.
Urostoma sidiyin bədəndən xaric edilməsini təmin etmək üçün əməliyyatla, süni şəkildə yaradılan xaricə açılan bir boşluq və ya bir dəlikdir.
Burada məqsəd orqanizmin itirdiyi funksiyanı (sidik ifrazını) əməliyyatla bərpa etməkdir.
