“Daş oldu, götürüldü… Bəs niyə məndə 1 ildən sonra daş yarandı? Bu necə olur?”
Pasiyentlər bunu başa düşməlidir ki, əgər sizdə daş varsa və sizə hansısa bir cərrahiyyə üsulu, belə deyim də, tətbiq olunubsa, fərqi yoxdur, lazerlə, nə bilim, cürbəcür variantlar var… Bunlar bu prosesin qarşısını almır. Bunlar xəstəliyin nəticəsini aradan qaldırır.
DAVAMIXəstələr mənə suallar verirlər ki, “Doktor, məndə lal daşdır, yoxsa yox?”
Biz məsəl üçün, Avropanı, Rusiyanı götürsək, orada “lal daş” deyilən bir termin yoxdur. Dünyanın başqa yerində buna “simptomsuz daş” deyirlər. Azərbaycanda ona “lal daş” deyirlər.
DAVAMITibbi müayinələrdə xəstələrin ən çox qarşılaşdığı və bəzən terminoloji qarışıqlığa səbəb olan mövzulardan biri böyrək anatomiyasıdır. Azərbaycanda tibbi terminologiyada latın, ingilis və yerli terminlərin qarışıq istifadəsi bəzən pasiyentlərin məlumat almasını çətinləşdirir.
Gəlin bu sahəyə bir az aydınlıq gətirək.
Böyrək mövzusunda danışanda xəstələr mənə belə suallar verirlər ki, “Duz nədir, daş nədir, kalsinat nədir?”
Ultarasəs müayinəsinin nəticəsində hər bir adam belə bir sözlər görə bilər: kalsinat, mikrokalsinat, duz, daş, konkrement…
DAVAMIHidronefrozun iki variantı olur: kəskin yaranmış bir hidronefroz və xronik hidronefroz.
Amma ümumi götürsək, hidronefrozun dörd dərəcəsi var. Bir, iki, üç, dörd.
DAVAMINefrostoma nə deməkdir?
Nefrostoma 2 sözdən ibarətdir. “Nefro” – yəni ki, böyrək, “stoma” da bir çıxış yolu kimi qeyd eləyək.
Nefrostoma çox vaxt hidronefroz durumu olanda qoyulur və ümumiyyətlə, bu nədir?
DAVAMIHidronefroz ümumiyyətlə nə deməkdir?
Hidronefroz böyrəyin genişlənməsi deməkdir. Böyrəkdə ifraz olunan sidik böyrəkdən çıxa bilmir və böyrək genişlənir.
DAVAMIİltihab zamanı kreatinin necə qalxa bilər?
Əgər iltihab böyrəyin funksiyası ilə bağlıdırsa, məsəl üçün, birinci iltihab başlayır və hansısa səbəbə görə, (böyrək daşı, iltihab və s.) böyrək öz funksiyasını yerinə yetirmirsə və bu zamanlar kreatinin də yüksəlməyə başlaya bilər.
DAVAMIBizim əsas işimiz ondan ibarətdir ki, biz maksimal olaraq, əgər mümkündürsə, böyrəyi qorumalıyıq. Tək böyrək olanda isə, bu məsələ ən çətin məsələlərdən biri ola bilər.
Birinci variant: anadangəlmə tək böyrək diaqnozu. Anadangəlmə bir böyrək inkişaf etməyib. Böyrəyin ya hansısa bir xırda parçası var, ya da ki, heç bir parçası yoxdur. Bu zaman tək böyrək diaqnozu qoyurlar.
İkinci variantında – qazanılmış tək böyrək diaqnozu deyəndə, burada vacibdir səbəbləri. Bəzən iltihaba görə böyrək götürülə bilər, onkoloji xəstəliyə görə götürülə bilər.
Ümumiyyətlə, bu məsələni danışanda əsas bir neçə dənə vacib nöqtələr var.
