Testosteron əsasən də el arasında “kişi hormonu” deyilən bir maddədir. Əslində, testosteron həm qadınlarda olur, həm kişilərdə olur və bu normaldır. Sadəcə, orqanizmdə nəsə bir problem olanda bu onun miqdarı ilə bağlıdır.
Biz əsasən kişilərdən danışaq və kişilərdəki testosterondan. Yəni, məsələ nədir?
DAVAMIYunanca anamnisis – “yada salma” sözündən götürülən anamnez tibbi termini xəstənin həyat şəraiti, yaşayış tərzi, xəstəliyinin inkişafı və s. haqqında onun özündən və ya yaxınlarından toplanan məlumatlara deyilir.
Anamnez diaqnozun, proqnozun və müalicə taktikasının müəyyənləşdirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Keçən yazıda mən “Xəstələr həkimlə necə danışmalıdır?” – mövzusuna toxundum. Bu yazının mövzusu isə “Həkim xəstə ilə necə danışmalıdır və hansı suallar verməlidir ki, nə etməlidir ki, xəstə qəbuldan məmnun olsun?” Yəni ki, bütün suallara cavab tapsın.
Latınca invadere – “içəri, daxilə girirəm” sözündən yaranan invaziv termini diaqnostika və müalicə məqsədilə orqanizmin daxilinə girmək üçün onun təbii örtüyünü – baryerini keçməklə aparılan müdaxilələrə, onların xarakterinə verilən ümumi addır. Məsələn, sidik kisəsinin açıq cərrahi əməliyyatı invaziv, sidik kisəsinin ultrasəs müayinəsi isə qeyri-invaziv prosedurdur.
Kiçik kəsiklərlə və ya kəsiksiz aparılan endoskopik müdaxilələrə isə minimal invaziv prosedurlar deyilir. Məsələn, kiçik alətlə sidik kanalından keçərək sidik kisəsinin daxili divarlarına kamera ilə baxılması proseduru – sisteskopiya minimal invaziv prosedur adlanır.
Onkoloji xəstəliklərdə tez-tez hansısa müalicə metodu ilə birlikdə “radikal” sözü də işlədilir: “Radikal şüa terapiyası”, “radikal nefrektomiya”, “radikal sistektomiya” və s.
“Radikal” sözünün buradaki mənası xəstəliyin tam olaraq aradan qaldırılmasıdır.
Bu o deməkdir ki, xəstəlik bir orqandadır və əməliyyatla və ya şüa terapiyası ilə, ya da başqa bir müalicə üsulu ilə onu tam aradan qaldırmaq olar.
Radikal müalicədən fərqli olaraq “palliativ” müalicədə isə, məqsəd xəstənin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və ömrünü uzatmaq olur.
Bəzi xəstələrdə suallar yaranır ki, “Radikal müalicə” nədir?, “Palliativ müalicə” nədir? Çünki, onkologiyada həkimlər arasında bu terminlərdən çox istifadə olunur.
Qonşudan, qohumdan – kimdənsə eşidirsiniz ki, məsəlçün, “Xəstəni bu gün əməliyyat elədilər. Xəstə sabahısı gün, ya xəstəxanadan çıxan günü rəhmətə getdi”.
Bir çox hallarda bunun səbəbi tromboemboliyadır.
